Οι ελληνικές οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελλούν την ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας και τους αξίζουν συγχαρητήρια που μετά από δύο διαδοχικές κρίσεις εξακολουθούν να απασχολούν σήμερα χιλιάδες ανθρώπους και ταυτόγχρονα να διακρίνονται τόσο σε τοπικό, όσο σε ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο για την καινοτομία και την πρωτοπορία τους.

Είναι πραγματικά άξιες σεβασμού και υποστήριξης γιατί κρατάνε ψηλά την ελληνική επιχειρηματικότητα και μας κάνουν υπερήφανους με την εξωστρέφεια τους. Αρκετές από αυτές είναι λαμπρά παραδείγματα για το πώς το επιχερηματικό πνεύμα των ιδρυτών και των συνεχιστών τους συνδυάζεται με την επαγγελματική στελέχωση, οργάνωση και διοίκηση η οποία δρα ως καταλύτης που πολλαπλασιάζει κάθε επιχειρηματική απόφαση ή εγχείρημα.

Υπάρχουν όμως και πολλές που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το θέμα της στελέχωσης από εξειδικευμένα στελέχη με δυσπιστία, υποβιβάζοντας την σημασία που έχει ένας τόσο καθοριστικός παράγοντα στην εξέλιξη και τη μακροχρόνια επιτυχία τους.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά την φράση ιδιοκτήτη οικογενειακής επιχείρησης που σε μία στιγμή απόλυτης ειλικρίνειας μου είπε: “….οι επαγγελματίες-στελέχη αποτελούν αναγκαίο κακό, το οποίο λόγω της αδυναμίας των μελών της οικογένειας να αναλλάβουν τα ηνία πρέπει να υποστώ για να μπορέσω να διαχειριστώ τις επιχειρηματικές προκλήσεις” ή φίλο αυτοδημιούργητο επιτυχημένο επιχειρηματία που αντιλαμβάνεται την επαγγελματική στελέχωση “…ως ένδειξη ωρίμανσης και ταυτόγχρονα εγγυητή της μεγένθυσης του οργανισμού. Ως κάτι που διασφαλίζει τα συμφερόντα της οικογένειας”.

Ο πρώτος “Θύμα” και ο δεύτερος “Εθελοντής” μίας αντικειμενικής πραγματικότητας!

Τις περισσότερες φορές όμως η αντικείμενη πραγματικότητα παραβλέπεται και επικρατεί η διαδοχή από γενιά σε γενιά, χωρίς να δίνεται έμφαση αφενός στην επιλογή των μελών με τις κατάλληλες δεξιότητες αφετέρου στην εκπαίδευση και την προετοιμασία αυτών πριν αναλλάβουν καίριες διοκητικές θέσεις. Μία εσωστρεφής επιλογή που μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές προκλήσεις ειδικά αν αναλογιστούμε ότι διανύουμε μία περίοδο που απαιτείται αυξημένη εξειδίκευση, που οι εξελίξεις της τεχνολογίας τρέχουν με φρενήρεις ρυθμούς, που υπάρχει μεγάλη διαθεσιμότητα μεθολογιών που όχι απλά διασφαλίζουν αλλά είναι αναγκαίες για την βιωσημότητα κάθε επιχείρησης.

Υπό αυτό το πρίσμα, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η έλλειψη επαγγελματικής διαχείρησης μπορεί να αποτελλέσει ανασταλτικό παράγοντα για την στατηγική ανάπτυξη της επιχείρησης, γιατί καθιστά δύσκολη την λήψη κρίσιμων απόφασεων που σχετίζονται με το μέλλον της.

Η λύση όμως υπάρχει και είναι η ισσοροπημένη συνύπαρξη των ατόμων της οικογένειας με επαγγελματίες στελέχη που προέρχονται από το εξωτερικό περιβάλον. Στελέχη που διαθέτουν τις κατάλληλες διοικητικές ικανότητες και την απαιτούμενη εξειδίκευση σε τομείς όπως το μάρκετινγκ, η χρηματοοικονιμική διαχείριση, η οργάνωση, η βελτίωση των διαδικασιών, η στρατηγική ανάπτυξη κ.α. Στελέχη με ήθος ώστε να μην διαταράξουν την φυσιογνωμία της οικογενειακής επιχειρήσης και εμπειρία για να οδηγήσουν τις εξελίξεις σε ένα μεταβαλώμενο και άκρως απαιτητικό περιβάλον.

Η παραπάνω αρμονική συνύπαρξη μπορεί να επιφέρει πολλαπλά οφέλη όπως:

  • Την αύξηση της αποδοτικότητας μέσα από την βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων που η επιχείρηση διαθέτει.
  • Την καινοτομία μέσα από την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και σύγχρονων πρακτικών και επιχειρηματικών μοντέλων.
  • Την αύξηση της ανταγωνιστικότητας καθώς αυξάνεται η ικανότητα της εταιρίας να προσαρμόζεται στις αλλάγες του περιβάλλοντος.
  • Την διασφάλιση της διαδοχής καθώς έμπειρα στελέχη μπορούν να βοηθήσουν την επόμενη γενιά να εκπαιδευτεί και να καλλιεργήσει τις διοικητικές της ικανότητες.

Η στελέχωση λοιπόν μίας οικογενειακής επιχείρησης, ανεξάρτητα από το μέγεθος της, αποτελεί έναν από τους κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας και βιωσιμότητας.

Αρκεί να γίνει κατανοητό ότι, το επιχειρείν και το διοικείν, η ιδιοκτησία και η διοίκηση , το “που” πηγαίνουμε και το “πώς” πηγαίνουμε, είναι δύο διακριτές έννοιες μεταξύ τους, που δεν εμπεριέχονται η μία στην άλλη. Συνεπώς χρειάζονται διαφορετικές δεξιότητες και ικανότητες που δύσκολα συγκεντρώνονται σε ένα πρόσωπο.

Η αρμονική συνύπαρξη των μελών της οικογένειας και των εξωτερικών στελεχών είναι αυτή που μπορεί να εξασφαλίσει ένα δυναμικό μέλλον θεμελιωμένο πάνω στις αξίες και στις αρχές ιδρυτών, χωρίς να αλλοιώσει την ταυτότητα της επιχείρησης.

Καλό Μήνα!